Wybór przedszkola budzi wiele emocji. Rodzicom zależy przecież, aby dziecko czuło się bezpiecznie, zostało zaakceptowane i miało warunki do rozwoju dopasowane do swoich możliwości. Gdy potrzebuje ono dodatkowego wsparcia, dochodzi jeszcze jedno pytanie. Ile w jego rozwoju znaczą zajęcia indywidualne w przedszkolu, a ile codzienny kontakt z rówieśnikami?
Rodzice pytają też często o coś innego. Czy częste spotkania jeden na jeden nie sprawią, że dziecko będzie mniej uczestniczyć w życiu grupy?
W dobrze zorganizowanym przedszkolu integracyjnym nie trzeba jednak wybierać jednej z tych dróg. Zajęcia indywidualne i grupowe służą innym celom, ale razem tworzą spójny system wsparcia. Podczas spotkań ze specjalistą dziecko pracuje nad konkretnymi umiejętnościami. Później wykorzystuje je natomiast podczas zabawy, posiłków, wspólnych zajęć i codziennych kontaktów z innymi dziećmi.
Tak wygląda praca w Akademii Przedszkolaka Montessori. Każde dziecko ma tutaj własne tempo rozwoju, zainteresowania, mocne strony oraz obszary, w których potrzebuje więcej czasu lub pomocy.
Zajęcia indywidualne w przedszkolu służą ćwiczeniu konkretnej umiejętności w spokojnych warunkach, bez presji i porównywania z rówieśnikami. Praca w grupie daje z kolei okazję, żeby tę umiejętność wykorzystać w prawdziwej sytuacji: podczas zabawy, posiłku czy sprzątania. Jedne bez drugich działają słabiej, ponieważ dziecko albo nie ma czego ćwiczyć, albo nie ma gdzie tego użyć.
Innymi słowy, terapia buduje umiejętność, a grupa ją utrwala. Dlatego w przedszkolu integracyjnym oba rodzaje zajęć planuje się razem, a nie osobno.
Dzieci nie rozwijają się według jednego schematu. Jedno szybko zaczyna mówić i łatwo nawiązuje kontakt. Inne natomiast potrzebuje więcej czasu, aby wyrazić swoje potrzeby. Trudności mogą dotyczyć także koncentracji, samodzielności, koordynacji czy radzenia sobie z emocjami.
Podczas zajęć indywidualnych nauczyciel lub terapeuta może poświęcić całą uwagę jednemu dziecku. Obserwuje jego reakcje, sprawdza, które metody przynoszą efekty, i odpowiednio dobiera tempo pracy. Dzięki temu nie trzeba przyspieszać tylko dlatego, że inne dzieci wykonują podobne zadanie szybciej.
Spokojne warunki pomagają również zbudować zaufanie. Dziecko może próbować, popełniać błędy i wracać do ćwiczenia tyle razy, ile potrzebuje. Bez presji i porównywania z innymi łatwiej podejmuje kolejne wyzwania.
W praktyce zajęcia indywidualne w przedszkolu integracyjnym obejmują wsparcie logopedyczne, rewalidacyjne oraz korekcyjno-kompensacyjne. Nie chodzi w nich o wyręczanie dziecka. Zadaniem specjalisty jest natomiast pomóc mu zdobywać umiejętności, które z czasem zwiększą jego samodzielność i pewność siebie.
W Akademii Przedszkolaka Montessori dzieci mogą korzystać ze wsparcia logopedów, pedagogów specjalnych, terapeutów i psychologa. Każdy z tych specjalistów patrzy na rozwój dziecka z nieco innej perspektywy. Co istotne, wspólne obserwacje pozwalają lepiej zrozumieć jego potrzeby i zaplanować dalszą pracę.
Nawet najlepiej prowadzone zajęcia indywidualne nie zastąpią kontaktu z rówieśnikami. To w grupie pojawiają się bowiem sytuacje, których nie da się w pełni odtworzyć w gabinecie terapeuty.
Podczas zabawy trzeba czasem poczekać na swoją kolej, poprosić o konkretną rzecz, zaproponować wspólne działanie albo poradzić sobie z odmową. Dodatkowo dzieci uczą się rozwiązywania drobnych sporów i przestrzegania zasad obowiązujących całą grupę. Nie zawsze wszystko przebiega gładko, ale właśnie te codzienne doświadczenia są potrzebne.
Dziecko może podczas terapii poznać nowy sposób komunikowania swoich potrzeb. Dopiero później, w kontakcie z kolegami i koleżankami, sprawdza, jak użyć tej umiejętności w prawdziwej sytuacji. Podobnie jest z koncentracją, samodzielnością czy regulowaniem emocji.
Grupa pomaga również budować odwagę. Dziecko obserwuje rówieśników, włącza się we wspólne zadania i z czasem coraz swobodniej uczestniczy w życiu przedszkola. Czasami pierwszym sukcesem będzie wspólna zabawa, innym razem samodzielne poproszenie o pomoc. Każdy taki krok ma znaczenie.
W podejściu Montessori dużą rolę odgrywa ponadto przygotowane środowisko. Przestrzeń i materiały zachęcają dzieci do samodzielnego wyboru aktywności, działania oraz uczenia się przez doświadczenie. Więcej informacji znajdziecie na stronie poświęconej metodzie Montessori.
Zajęcia indywidualne w przedszkolu przynoszą najlepsze efekty wtedy, gdy ćwiczone umiejętności nie zostają w sali terapeutycznej. Powinny przechodzić do codziennego życia grupy.
Dziecko pracujące z logopedą nad komunikacją może później wykorzystać nowe słowa podczas zabawy. Maluch ćwiczący koncentrację ma z kolei szansę dłużej uczestniczyć we wspólnym zadaniu. Dziecko rozwijające samodzielność stopniowo coraz lepiej radzi sobie natomiast z wyborem aktywności, wykonaniem zadania czy poproszeniem o wsparcie.
Dlatego potrzebna jest stała współpraca nauczycieli i specjalistów. Nauczyciele widzą, jak dziecko funkcjonuje w grupie, podczas swobodnej zabawy i codziennych czynności. Terapeuci obserwują je z kolei w spokojniejszych warunkach i prowadzą zaplanowane działania. W rezultacie łatwiej trafnie określić, czego dziecko potrzebuje w danym momencie.
Spotkanie ze specjalistą trwa określony czas, ale praca nad daną umiejętnością trwa przez cały dzień. Jeśli dziecko ćwiczy komunikację, warto zachęcać je do wyrażania potrzeb również podczas zabawy. Gdy uczy się samodzielności, powinno mieć przestrzeń na własne próby podczas ubierania się, sprzątania czy wybierania zadania.
Potrzebna jest do tego uważna i dobrze przygotowana kadra. Nauczyciele, terapeuci oraz pozostali specjaliści muszą znać cele pracy z dzieckiem i stosować podobne sposoby wsparcia. Dzięki temu dziecko nie otrzymuje sprzecznych komunikatów, a zdobywane umiejętności mają szansę się utrwalić.
W Akademii Przedszkolaka Montessori pracują nauczyciele przygotowani w zakresie pedagogiki Montessori oraz specjaliści wspierający dzieci potrzebujące dodatkowej pomocy. Edukacja, wychowanie i terapia nie funkcjonują więc jako oddzielne obszary. Łączą się w codziennym planie dnia dziecka. Materiały o organizacji wsparcia w placówkach publikuje też Ośrodek Rozwoju Edukacji.
Integracja nie polega wyłącznie na umieszczeniu w jednej sali dzieci o różnych potrzebach. Potrzebne jest przede wszystkim środowisko, w którym każde z nich rozwija się we własnym tempie, a jednocześnie uczy się życia wśród innych.
Dla jednego dziecka dużym postępem będzie swobodniejsza komunikacja. Inne zacznie samodzielnie wykonywać codzienne czynności, a kolejne odważy się dołączyć do wspólnej zabawy. Nie ma zatem jednej miary sukcesu pasującej do wszystkich.
Oferta edukacyjna Akademii Przedszkolaka Montessori obejmuje codzienne aktywności grupowe, pracę z materiałem Montessori oraz zajęcia wspierające dzieci potrzebujące dodatkowej pomocy.
Dobrze prowadzone przedszkole nie stawia zatem zajęć indywidualnych i grupowych po przeciwnych stronach. Dziecko potrzebuje spokojnej pracy nad własnymi umiejętnościami, ale potrzebuje również innych dzieci, wspólnych doświadczeń i miejsca na budowanie relacji. Dopiero połączenie tych dwóch obszarów daje mu warunki do rozwoju osadzonego w codziennym życiu.
Chcecie zobaczyć, jak wygląda to u nas w praktyce? Umówcie się na wizytę albo wypełnijcie formularz zgłoszeniowy dziecka.