Pierwszy dzień w przedszkolu to dla wielu dzieci spore przeżycie. Nowa sala, nieznane osoby, inne zasady i mnóstwo sytuacji, których wcześniej nie miały okazji poznać. Dziecko w spektrum w grupie integracyjnej mierzy się z tym wszystkim szczególnie mocno. Dźwięki bywają zbyt głośne, nagłe zmiany wywołują niepokój, a zrozumienie codziennych sytuacji zajmuje więcej czasu.
Nie oznacza to jednak, że dziecko nie odnajdzie się w grupie. Dobrze przygotowane otoczenie potrafi dać mu poczucie spokoju, stworzyć warunki do rozwijania nowych umiejętności oraz stopniowo ułatwić nawiązywanie relacji z rówieśnikami.
Takie podejście jest podstawą pracy w Akademii Przedszkolaka Montessori. Każde dziecko traktujemy tu indywidualnie, z uwzględnieniem jego potrzeb, możliwości oraz własnego tempa rozwoju.
Dziecko w spektrum w grupie integracyjnej czuje się bezpieczniej, gdy dzień jest przewidywalny, komunikaty proste, a w sali istnieje miejsce na chwilę odpoczynku od bodźców. Równie ważna jest uważna obserwacja dorosłych oraz tempo relacji dopasowane do dziecka. Bezpieczeństwo buduje więc codzienna rutyna, a nie pojedyncze działanie terapeutyczne.
Dziecko nie potrzebuje przy tym, aby ktoś próbował je zmieniać. Potrzebuje natomiast otoczenia, które ułatwi mu codzienne funkcjonowanie.
Dlatego tak dużo zależy od uważnej obserwacji. Trzeba poznać sytuacje, w których dziecko czuje się swobodnie, zauważyć to, co sprawia mu trudność, a także rozpoznać sygnały świadczące o przeciążeniu.
Jedno dziecko będzie potrzebowało ciszy oraz miejsca, w którym odpocznie od nadmiaru bodźców. Innemu wystarczą z kolei jasne komunikaty i wcześniejsza informacja o planowanej zmianie. Nie ma zatem jednego rozwiązania, które sprawdzi się u wszystkich.
W przedszkolu integracyjnym dziecko nie zostaje ze swoimi trudnościami samo. Nauczyciele i specjaliści obserwują je w codziennych sytuacjach, dzięki czemu szybciej wychwytują jego potrzeby. Zespół tworzą między innymi pedagodzy specjalni, terapeuci, logopedzi oraz psycholog.
Wiele dzieci w spektrum czuje się pewniej, gdy wie, co wydarzy się za chwilę. Znany rytm dnia pozwala bowiem lepiej przygotować się do kolejnych zajęć i zmniejsza napięcie związane z tym, co nieznane.
Pomagają w tym powtarzalne elementy dnia, spokojnie przekazywane komunikaty oraz wyraźne zapowiedzi zmian. Oczywiście nie oznacza to, że każdy dzień musi przebiegać identycznie. Ważniejsze jest poczucie, że otoczenie ma zrozumiałe zasady, a dziecko może przewidzieć przynajmniej część wydarzeń.
W przedszkolu Montessori dużą rolę odgrywa ponadto przygotowane środowisko. Przestrzeń zachęca dziecko do samodzielności, pozwala mu wybierać aktywności i pracować we własnym tempie. Metoda Montessori opiera się przede wszystkim na autonomii, wolności wyboru i zaangażowaniu dziecka. W ten sposób wspiera zarówno rozwój poznawczy, jak i emocjonalny.
Kontakt z rówieśnikami bywa dla dzieci w spektrum dużym wyzwaniem. Nie musi to jednak oznaczać braku zainteresowania innymi. Dziecko może po prostu potrzebować więcej czasu, aby zrozumieć zasady wspólnej zabawy albo odczytać emocje drugiej osoby.
Nie warto zatem przyspieszać tego procesu. Dla jednego dziecka pierwszym krokiem będzie wspólna zabawa. Dla innego natomiast samo przebywanie obok rówieśników i obserwowanie tego, co robią. Czasem dużym osiągnięciem jest udział w krótkiej aktywności grupowej.
Dobrze przygotowana grupa integracyjna uwzględnia różne sposoby komunikowania się i funkcjonowania. Co istotne, korzystają na tym wszystkie dzieci. Uczą się cierpliwości, akceptacji oraz zauważania, że druga osoba może mieć inne potrzeby.
Dziecko w spektrum w grupie integracyjnej dostaje wsparcie dopasowane do siebie, a nie do schematu. Każde rozwija się bowiem inaczej. Jedno potrzebuje więcej pomocy w komunikowaniu swoich potrzeb, inne z kolei w koncentracji, samodzielności lub radzeniu sobie z emocjami.
Pomocne bywają wtedy zajęcia specjalistyczne prowadzone w ramach kształcenia specjalnego: rewalidacyjne, logopedyczne oraz korekcyjno-kompensacyjne. Nie chodzi w nich o dopasowanie dziecka do jednego schematu. Ich zadaniem jest natomiast rozwijanie mocnych stron i ułatwianie radzenia sobie z codziennymi trudnościami.
Duże znaczenie ma także kontakt z rodziną. Rodzice znają dziecko najlepiej. Wiedzą, co pomaga mu się uspokoić, które sytuacje są dla niego trudne oraz jakie sposoby działania sprawdzają się na co dzień. Dzięki temu wsparcie w domu i w przedszkolu pozostaje spójne.
Podejście Montessori uwzględnia indywidualność każdego dziecka. Przedszkolaki nie muszą zatem wykonywać tych samych zadań w tym samym momencie. Mogą pracować zgodnie ze swoimi aktualnymi możliwościami oraz zainteresowaniami.
Możliwość wyboru aktywności, korzystanie z konkretnych materiałów i nauka przez doświadczenie rozwijają samodzielność oraz poczucie sprawczości. Dla dziecka w spektrum może to być szczególnie istotne. W praktyce świadomość, że ma wpływ na własne działania, pozwala mu poczuć się spokojniej i pewniej.
W Akademii Przedszkolaka Montessori dzieci korzystają z materiałów Montessori oraz biorą udział w zajęciach indywidualnych i grupowych.
Dziecko w spektrum autyzmu potrzebuje tego samego, czego potrzebują inne dzieci: akceptacji, cierpliwości i dorosłych, którzy potrafią dostrzec coś więcej niż pojawiające się trudności. Równie ważne są jego zainteresowania, mocne strony oraz indywidualny sposób poznawania świata.
W bezpiecznej grupie uczy się ponadto nowych rzeczy, nawiązuje relacje i stopniowo oswaja kolejne sytuacje. Dzieje się to bez ciągłego poczucia, że musi dopasowywać się do wszystkich wokół.
Podsumowując, takie bezpieczeństwo nie powstaje w wyniku jednego dużego działania. Budują je codzienne drobiazgi: spokojne powitanie, znajomy rytuał, cierpliwa reakcja nauczyciela czy możliwość dokończenia zadania we własnym tempie. Z tych pozornie małych momentów tworzy się miejsce, w którym dziecko może naprawdę dobrze się czuć. Rzetelną wiedzę o spektrum autyzmu znajdziecie też na stronie Fundacji SYNAPSIS.
Zastanawiacie się, czy nasza grupa będzie dobrym miejscem dla waszego dziecka? Napiszcie do nas albo umówcie się na wizytę.